سايسها جمعى از نصارا و مسلم در اين ملك هستند كه كار آنها يا به نوكرى يا به جهت كرايه دادن اسب [ است ] و كالسكه نگاه مىدارند . آنها را [ 52 ب ] سايس گويند . اكثر ، جوانهاى زيباى رعناى خوش‌صورت‌اند . بسيار مقطع و متوضع رختهاى گلابتون مىپوشند . بيشتر از زنها يا به خود اين سايسها رفيق مىشوند يا اگر رفيق ديگر داشته باشند اين اشخاص واسطهء كارند . قايق‌چيها هم در اين كار با سايسها شركت دارند . فسق و فجور با اينكه هرزگى ممنوع نيست و اكثر مشغول هرزگى هستند ، در نفس اسلامبول از جانب دولت نهايت گرفته گير در هرزگى زنها مىشود . مختارهاى محلات كه كدخدا باشند و ضابطه‌ها كه شاگرد داروغه هستند متصل مراقب اين كارند . اگر زنى و مردى گير بيايد اگرچه در خانه باشد به هرقسم است آنها را بگيرند ، به حبس مىبرند و اذيّت مىكنند . ولى در خارج اسلامبول كه بيگ اغلى و قلاته يا جاهاى ديگر باشد منع نيست . آشكار است [ و ] احدى را حرفى نيست . مكانهاى فسق و فجور جاهاى معين مشهور به‌جهت اين كار موجود است و اشخاص معلوم زياد [ 53 آ ] در هرجا براى انجام اين كار بىپرده حاضرند . و اما امرى كه شرعا و عقلا ممنوع و قبيح است [ ولى ] گرفته گير و منعى ندارد ، بچه‌هاى اهل معامله بسيارند . هركه به هرجا ببرد احدى را حرفى نيست . مىتوان گفت همين‌قدر كه پاى وجه در ميان آيد گويا سواى اين جنس كمتر ديده شود ؛ خاصه نصارا و طايفهء اروم [ را ] گذشته از معامله‌هاى بازارى و خانگى ، جاهاى معين كه به اصطلاح خود آنها كارخانه گويند بسيار است و مباشرهاى مشخص دارد .